Artrose
Coxartrose
Oorzaken, symptomen en behandeling van heupartrose
Toenemende pijn in de heup en lies, die optreedt bij het aflopen van een trap, bij het bukken of bij het op gang komen, kan wijzen op heupartrose. Coxartrose is een slijtage-aandoening van het heupgewricht en kan zo'n ernstig verloop krijgen dat er een kunstheup geplaatst moet worden. Een vroege diagnose en aansluitende behandeling zijn daarom belangrijk, om het voortschrijden van de aandoening zo lang mogelijk uit te stellen en de pijn te verlichten. Lees in dit artikel hoe heupartrose ontstaat, met welke symptomen het zich uit en wat je tegen de klachten kunt doen.
Daarnaast hebben we voor je een bewegingsplan tegen heuppijn samengesteld, dat je gratis kunt downloaden.
Coxartrose: inhoudsopgave
Wat is coxartrose?
Coxartrose beschrijft degeneratieve processen in het heupgewricht, die ook wel gewrichtsslijtage worden genoemd. Het heupgewricht bestaat uit de heupkom in het bekken en de heupkop op het dijbeen. Een defect in de kraakbeenlaag van de gewrichtsvlakken is de aanleiding voor elke vorm van artrose. Men spreekt hier van zogenoemde „kraakbeenschade“. Het kraakbeen slijt steeds verder af, wordt dunner en scheurt plaatselijk in. Daardoor neemt de druk op het onderliggende bot steeds verder toe. Vaak blijft coxartrose lange tijd zonder klachten en treedt er pas bij het voortschrijden van de aandoening pijn op, die zelfs tot verstijving van het gewricht kan leiden.
Coxartrose: oorzaken en mogelijke gevolgen
Coxartrose is een aandoening waarvan de kans met het ouder worden toeneemt. Bij bepaalde eerdere aandoeningen kan het echter ook al veel eerder optreden. Toont heupartrose zich al op jonge leeftijd, dan gaat het meestal om het gevolg van een ongeval of een afwijkende stand, een zogenoemde heupdysplasie, die aangeboren is.
Andere oorzaken van vroege heupartrose kunnen zijn:
- Aanhoudende overbelasting, bijvoorbeeld door het beroep (tuinmannen, tegelzetters enzovoort)
- Overgewicht
- Afwijkende standen (bijvoorbeeld heupdysplasie)
- Ontstekingsaandoeningen van het gewricht
- Stofwisselingsziekten
Heupartrose: welke symptomen wijzen op de aandoening?
De symptomen van heupartrose ontwikkelen zich sluipend. De patiënt heeft bij belasting steeds meer last van pijn, vooral in de lies. In het begin treden de tekenen alleen bij zware belasting op. Later kan de patiënt geen normale afstanden meer pijnvrij lopen. Ook bukken en het aflopen van een trap geeft problemen. Uiteindelijk treden de klachten zelfs op bij het zitten en liggen. Eenvoudige handelingen, zoals het strikken van veters, worden onmogelijk.
Hoe wordt heupartrose vastgesteld?
De eerste symptomen van coxartrose negeren mensen vaak, waardoor de diagnose vaak pas wordt gesteld als er al schade aan het heupgewricht is ontstaan. Of je heuppijn door artrose komt, kan alleen een arts vaststellen. Een uitgebreid gesprek met de patiënt (anamnese) en röntgenfoto's bevestigen de diagnose.
Van „geactiveerde heupartrose“ is sprake als er daarnaast ontstekingen aanwezig zijn. Het gewricht is nauwelijks belastbaar en doet veel pijn.
Coxartrose: behandeling bij een afwijkende stand
Bij heupdysplasie (een afwijkende stand) bij volwassenen, die ook het gevolg kan zijn van een ongeval of een aandoening, is het belangrijk om het verloop in de gaten te houden en het heupgewricht niet te overbelasten. Daarbij horen ook regelmatige gewichtscontroles en een op de klachten afgestemd bewegingsprogramma. Zwemmen en fietsen zijn hier bijzonder geschikt voor. Het is belangrijk dat de betrokken spieren worden versterkt om het heupgewricht te stabiliseren. Alleen rust nemen draagt niet bij aan een gezonde heup.
Zonder behandeling leidt de afwijkende stand tot een asymmetrische belasting van het gewrichtskraakbeen. Daarbij kunnen ontstekingen optreden die heel pijnlijk zijn. Is het kraakbeen versleten, dan ontstaat er schade aan de betrokken botten. Bij deze mate van de aandoening en aanwezige pijn wordt meestal een kunstheup geplaatst. Daarom geldt: hoe vroeger je behandelt, hoe langer je het plaatsen van een heup-TEP (totale endoprothese), oftewel een kunstgewricht, kunt uitstellen.
Conservatieve behandelmaatregelen bij coxartrose
Om pijn te verlichten en het voortschrijden van heupartrose af te remmen, kunnen verschillende conservatieve behandelmaatregelen worden toegepast: naast het innemen van pijnstillers is hier vooral een regelmatig, gericht bewegingsprogramma aan te raden. Daarvoor zijn fysiotherapie, kracht- en rekoefeningen en lichte sport geschikt. Ook gewichtsvermindering bij overgewicht helpt om het heupgewricht op de lange termijn te ontlasten: in combinatie met een op artrose afgestemde aanpassing van de voeding kan dit, indien nodig, door de sportieve activiteit worden bereikt. Verder is het verstandig om te letten op gewrichtsvriendelijke routines in het dagelijks leven. Zo zijn bijvoorbeeld zwaar tillen en vergelijkbare belastingen taboe.
Orthopedische hulpmiddelen zoals de CoxaTrain heuporthese bieden zowel in het dagelijks leven als binnen de bewegingstherapie ondersteuning voor de patiënt. De heuporthese geleidt het gewricht stabiliserend tijdens het lopen en zorgt zo voor een verbeterd looppatroon. Daarnaast vermindert de CoxaTrain spierdisbalansen en kan hij heuppijn verlichten door het massage-effect op de bewegingsgeleidende spieren. Het dragen helpt bij verschillende vormen van heupartrose om de klachten te verlichten. Aanvullend kan ook een orthopedische inlegzool, bijvoorbeeld uit de TRIactive-lijn, ondersteuning bieden.4
Leer nu onze producten kennen en test ze bij de speciaalzaak:
Ervaringsverhalen met CoxaTrain
Video: Bauerfeind CoxaTrain patiëntenverhaal met Jörg Rosskopf
Video: Actief met CoxaTrain® bij heupartrose: patiëntenverhaal Ingo Palm
Heup-TEP: operatie als behandeling van heupartrose
Omdat conservatieve maatregelen bij gevorderde heupartrose vaak niet meer voldoende zijn, kan een operatie nodig worden. Op dat moment is de patiënt in zijn dagelijks leven al enorm beperkt en dreigt het gewricht te verstijven. De pijn is de belangrijkste reden dat elke extra beweging wordt bemoeilijkt.
De operatie is een ingreep die in Duitsland heel vaak wordt uitgevoerd. Een kunstheup heeft een levensduur van 15 tot 20 jaar en is in verschillende materialen verkrijgbaar. Bij het plaatsen van een heup-TEP worden meestal de gewrichtskop en de gewrichtskom vervangen. Er bestaat ook de mogelijkheid van een gedeeltelijke vervanging van het gewricht. Daarbij is de mate van de schade bepalend.
Heuporthesen voor en na een heup-TEP-operatie
Het is verstandig om al weken voor de operatie te beginnen met de voorbereiding op de ingreep. Als ondersteunende maatregel kan de patiënt de spieren in het aangedane gebied opbouwen, om bijvoorbeeld de doorbloeding te bevorderen. Dat kan de genezing na de ingreep versnellen en vermindert de kans dat er na het plaatsen van een heup-TEP complicaties optreden. Daarbij is het aan te raden om een orthese te dragen die de heup tijdens de training extra stabiliseert. De multifunctionele orthesen SofTec Coxa en CoxaTrain hebben zich bewezen.
De SofTec Coxa heeft een aan de buitenkant geplaatst scharnier dat de toegestane beweeglijkheid bepaalt. Het draaipunt van dit scharnier is individueel instelbaar en kan door je orthopedisch instrumentmaker precies op jouw gezondheidstoestand worden afgestemd.
Daardoor wordt de kans op vervolgschade door onbedachte bewegingen geminimaliseerd. De orthese verkleint bovendien het risico op blessures bij patiënten van wie de stabiliserende spieren pas na de operatie door gerichte bewegingsprogramma's kunnen worden opgebouwd.
Leer onze SofTec® Coxa kennen
SofTec Coxa is een stabiliserende heuporthese voor een veilige gewrichtsgeleiding. Lees nu meer over de voordelen en de werking.
De orthese wordt zowel voor als na een heupoperatie gebruikt. Voor een operatie verlicht het dragen ervan de optredende pijn en stabiliseert het het heupgewricht, voor meer comfort in het dagelijks leven. Na de operatie ondersteunt de orthese het genezen van het gewrichtskapsel en de spieren, doordat hij de bewegingsomvang controleert. Door de geleide beweging krijgen patiënten meer zekerheid in het dagelijks leven en vermijden ze bepaalde, uiterste bewegingen, zoals het over elkaar slaan van de benen bij het zitten, zodat de revalidatie optimaal kan verlopen.
Downloads
Bronnen | opmerkingen:
1 Steingrebe H, Stetter BJ, Sell S and Stein T (2022) Effects of Hip Bracing on Gait Biomechanics, Pain and Function in Subjects With Mild to Moderate Hip Osteoarthritis. Front. Bioeng. Biotechnol. 10:888775. doi: 10.3389/fbioe.2022.88877
2 Niet-interventioneel onderzoek naar de voorziening met CoxaTrain bij orthopeden in de eerstelijnspraktijk, Duitsland, gegevens Bauerfeind AG, 2024
3 Overleg vóór het eerste gebruik van de app met je behandelend arts of fysiotherapeut welke oefeningen voor jou geschikt zijn.
4 De inlegzool-rohlinge worden door de speciaalzaak individueel aan de patiënt aangepast.
Verkooppuntzoeker
Overzicht van medische speciaalzaken bij jou in de buurt. Deskundig advies door vakpersoneel, ook over producten van Bauerfeind.
Dit zou je ook kunnen interesseren
Artrose
Pijnlijke gewrichten kunnen een teken van artrose zijn. Lees meer over de verschillende oorzaken en de behandeling per gewricht.
Gewrichtspijn
Bij pijn in de gewrichten is bewegingstherapie doorslaggevend. Je Train-bandage ontlast je bij klachten en helpt je actief te blijven.
Rugpijn
Pijn in de rug is een enorme belasting. En vaak komt ze na een tijdje terug. Hier lees je meer over de oorzaken en wat je ertegen kunt doen.