Zwakke aderen

Chronisch veneuze insufficiëntie

CVI: oorzaken, gevolgen en behandeling

Een stel wandelt ontspannen door een zomerse stad. Beiden dragen witte sneakers, en de vrouw draagt effectieve compressiekousen uit de VenoTrain Special-lijn.

Achter de in eerste instantie wat onaangenaam klinkende diagnose „chronisch veneuze insufficiëntie“ (CVI) gaat een algemene aderzwakte schuil. Aderen zijn de bloedvaten die het verbruikte bloed naar het hart transporteren. Zijn ze verzwakt, dan werkt het bloedtransport niet meer goed. En dat leidt al snel tot klachten. Al aan het begin van de aandoening merken mensen dat hun benen bij langere belasting opzwellen. „Zware benen“ zijn het gevolg. Die zijn op een gegeven moment niet meer alleen vervelend, maar ook pijnlijk.

Chronisch veneuze insufficiëntie (CVI): inhoudsopgave

Oorzaken
Symptomen
Preventie
Risico's en gevolgen
Compressiekousen leren kennen

Als de benen omhoog worden gelegd, wordt het bloed en het vocht dat door de druk is uitgetreden, weer afgevoerd. De benen zwellen af en voelen weer lichter aan. Daarmee zijn de acute symptomen wel verholpen, maar de oorzaak niet. Bovendien is het problematisch dat deze ontwikkeling verder verergert, omdat de aderen zonder behandeling steeds zwaarder belast blijven. De zwakte blijft bestaan en kan verder verergeren.

Chronisch veneuze insufficiëntie: oorzaken

Weergave van de anatomie van benen met chronisch veneuze insufficiëntie (CVI). Hierachter gaat een algemene aderzwakte schuil.

Bij het afvoeren van het bloed via de aderen wordt de terugstroom naar de benen tegengehouden door de zogenoemde aderkleppen. Zijn deze aderkleppen verzwakt, dan sluiten ze niet volledig. Het bloed zakt door de zwaartekracht terug. Door het teruglopende bloed worden de onderste, al verzwakte aderen nog zwaarder belast. Ze rekken uit. De oorzaken van defecte aderkleppen kunnen bijvoorbeeld aangeboren, al verwijde bloedvaten zijn, waardoor een volledige afsluiting onmogelijk is. Deze problemen zijn al van buitenaf zichtbaar door de zogenoemde spataderen in miniatuur (couperose).

Naast de storing van de aderkleppen kunnen ook andere factoren de verhoogde druk in de benen bevorderen:

Trombose van de beenaderen (flebotrombose)
Onvoldoende tegendruk van de kuitspieren (spierpomp)

Naast deze onvermijdelijke oorzaken is er een reeks factoren die het ontstaan van aderzwakte versterken. Daarbij hoort in de eerste plaats een belastend beroep voor de aderen. Wie veel staat, misschien nog op hoge hakken, riskeert op lange termijn chronisch veneuze insufficiëntie. Andere risico's zijn onder andere overgewicht en te weinig beweging.

Meestal hebben vrouwen last van CVI, omdat hun bindweefsel minder sterk is. Toch kan chronisch veneuze insufficiëntie ook bij mannen optreden.

Symptomen die kunnen wijzen op chronisch veneuze insufficiëntie

De eerste zichtbare tekenen van vaatproblemen, en daarmee van CVI, zijn couperose (spataderen in miniatuur). Dat zijn fijne vertakkingen die door de huid heen schemeren. Grotere aderen, de zogenoemde spataderen, treden daarna op. Ze zijn herkenbaar als dik uitstekende bloedvaten die ook voelbaar zijn en gelden als klassieke CVI-symptomen. Een ander symptoom is het gevoel van zware benen, samen met vochtophopingen die meestal in de voeten beginnen en later omhoog komen. In ernstige gevallen volstaat al een lichte druk, die zichtbaar als een deukje in de aangedane huid blijft staan, maar snel weer verdwijnt. Typisch zijn ook huidveranderingen, bijvoorbeeld huidplekken die eerst droog zijn en later flink gaan jeuken. Door de veranderde doorbloeding dreigen bovendien open plekken in de huid die maar heel moeilijk genezen.

CVI is ingedeeld volgens de CEAP-classificatie, waarbij CEAP in het Engels een afkorting is voor „klinisch beeld“. Artsen onderscheiden daarbij 6 stadia, die met de volgende symptomen samenhangen:

C 0: geen zichtbare tekenen van een aderaandoening
C 1: couperose, teleangiëctasieën (verwijde bloedvaten), reticulaire aderen (netvormig verlopende aderen die blauwig door de huid schemeren)
C 2: varicose (spataderen), varices
C 3: varicose met oedeem (vochtophoping)
C 4: varicose met trofische (het weefsel betreffende) huidveranderingen
C 5: varicose met genezen ulcus (zweer)
C 6: varicose met duidelijk uitgesproken ulcus (open been)

Naast de CEAP-classificatie bestaan er nog andere indelingen. Deze is hier genoemd als de bekendste.

Chronisch veneuze insufficiëntie voorkomen

CVI is niet met zekerheid te voorkomen, maar je kunt het voortschrijden wel tegengaan. Daarbij zijn het bereiken of behouden van een gezond gewicht en sporten belangrijke preventiemaatregelen. Goed ontwikkelde kuitspieren stabiliseren de aderen en zorgen door druk van buitenaf dat de aderpomp werkt. Voor mensen met een staand beroep is het na een lange werkdag een hele uitdaging om hun beenspieren te trainen. Daarom moeten ze elke kans benutten om te bewegen. Oefeningen helpen om de aderen te ontlasten, terwijl de hele beenmusculatuur wordt belast. Traplopen is daar bijzonder geschikt voor. En met aderegymnastiek tussendoor of 's avonds krijgen de aderen bovendien meer kracht.

Een oudere vrouw zit ontspannen op een parkbankje. Ze draagt witte sneakers en compressiekousen uit de VenoTrain Special-lijn, omringd door bloeiende planten.

Risico's en gevolgen van aderzwakte CVI

Belangrijk: aderzwakte is veel meer dan alleen een schoonheidsfoutje. Op lange termijn dreigen ernstige schade aan de bloedvaten, die op een dag misschien geopereerd moeten worden. Is de bloedstroom verstoord, dan heeft dat altijd verregaande gevolgen die het hele lichaam kunnen aantasten. Door een vroege behandeling en training kan het verloop echter worden gestopt of in elk geval worden vertraagd.

Chronisch veneuze insufficiëntie: behandeling en hulpmaatregelen bij CVI

Grafische weergave van de VenoTrain angioflow van Bauerfeind. Dit is een speciale kous voor de behandeling van chronisch veneuze insufficiëntie (CVI) bij gelijktijdig beginnende perifere arteriële occlusieve ziekte (PAOZ).

Ondersteunende hulpmiddelen zijn al bij de eerste CVI-symptomen een verstandige keuze en zorgen voor stabiliteit. Vooral compressiekousen kunnen een nuttige maatregel zijn, die ook preventief aan te raden is.

VenoTrain-compressiekousen zijn precies afgestemd op de eisen van verzwakte aderen. Het hoge aandeel microvezels in de kousen zorgt voor aangenaam draagcomfort en biedt toch de nodige druk op de bloedvaten. Daardoor zijn ze niet alleen geschikt voor gebruik in het werkende leven, maar worden ze steeds vaker ook door sporters gedragen om de gevoelige aderen te ondersteunen.

Bij al aanwezige aderaandoeningen zijn medische compressiekousen een onmisbaar hulpmiddel om complicaties te voorkomen. Bij een beginnende perifere arteriële occlusieve ziekte (PAOZ) is speciaal de VenoTrain angioflow van Bauerfeind geschikt voor de CVI-behandeling. De verschillende compressiesterkte in rust en bij activiteit is afgestemd op de combinatie van beide aandoeningen. Wel moeten gebruikers erop letten dat de kortrekkende, rondgebreide kuitkousen precies passen, zodat ze hun functie vervullen. Daarom moeten ze vakkundig worden opgemeten en bij langer gebruik ook regelmatig worden vervangen, net zoals bij duidelijke gewichtsschommelingen.

Laat je adviseren in de vakhandel