Rückenschmerzen

De holle rug - de hyperlordose van de LWK

Het beeld van de overmatige lordose

Een vrouw zit op een gymnastiekmat en doet rek- en versterkingsoefeningen. Door rugcursussen kan een holle rug worden voorkomen en de lichaamshouding worden verbeterd.

Is de onderrug sterk gekromd en welft de buik duidelijk naar voren? Dan is er mogelijk sprake van een hyperlordose. Deze afwijkende stand wordt in de volksmond ook "holle rug" genoemd. Bij de aandoening maakt de pijn zich aanvankelijk slechts plaatselijk merkbaar, door spierspanningen van de rugspieren. In het verdere verloop hebben getroffenen echter last van versterkte rugpijn en uiteindelijk van een beschadiging van de wervelkolom.

De afwijkende stand behoort tot de meest voorkomende rugklachten. Met geschikte therapeutische oefeningen en medische hulpmiddelen zoals orthesen kan een holle rug echter wel behandeld worden. Wie daarnaast een paar eenvoudige maatregelen neemt om de lichaamshouding te verbeteren, kan een hyperlordose op de lange termijn voorkomen.

Holle rug: inhoudsopgave

Definitie
Oorzaken
Symptomen en behandeling
Preventie
Maak kennis met de Spinova Unload Plus orthese

Een jonge blonde vrouw zit op een gymnastiekmat. Ze heeft haar handen op haar benen gelegd en lacht vriendelijk in de camera. Door rugcursussen kan een holle rug worden voorkomen en de lichaamshouding worden verbeterd.

Hyperlordose: ziekelijke vervorming van de wervelkolom

Bij een holle rug gaat het om een extreem sterke kromming van de lendenwervelkolom. Opvallend daarbij is dat zowel de buik als het bekken zich duidelijk naar voren welven. Opdat getroffenen niet naar voren kantelen, verplaatsen ze hun borstkas achter de lichaamsas. Maar niet elke vorm van holle rug is per se ook ziekelijk. Zo hebben pygmeeën of andere Afrikaanse volken door hun genen een uitgesproken holle rug. Deze is echter aangeboren, dus natuurlijk en niet ziekelijk. In dit geval spreekt men van een gewone lordose.

Een overdreven lordose van de lendenwervelkolom wordt hyperlordose genoemd. Deze sterke verkeerde houding van de wervelkolom is ziekelijk en kan zowel fysieke als psychische klachten (vanwege het uiterlijk) tot gevolg hebben.

Weergave van de anatomie van de wervelkolom bij een aanwezige holle rug. Bij een holle rug gaat het om een extreem sterke kromming van de lendenwervelkolom. Opvallend daarbij is dat zowel de buik als het bekken zich duidelijk naar voren welven.

Oorzaak voor de ontwikkeling van een hyperlordose

Een holle rug kan zich om de meest uiteenlopende redenen ontwikkelen. De meest voorkomende oorzaak daarvan is te weinig beweging. Deze reden kan al op kinderleeftijd ertoe leiden dat uit de lordose een hyperlordose ontstaat. Door de groei is een holle rug bij kinderen en jongeren weliswaar gewoonlijk niet verontrustend, maar vanaf een leeftijd van tien jaar moeten heup en bekken wel stabiel worden gehouden. Een permanente verkeerde houding van de wervelkolom kan ook tot een holle rug leiden. Dat is met name het geval bij mensen die overwegend een zittend of staand werk doen. Houdingsverschuivingen door sterk overgewicht zijn een andere factor. Een te zwak ontwikkelde buik- en rugspierstelsel werkt de ontwikkeling van een hyperlordose extra in de hand. Wie zijn lendenspieren voortdurend verkeerd belast en de heupbuigers te sterk of te weinig aanspreekt, loopt eveneens een risico. Daarnaast kan een holle rug door externe invloeden ontstaan, bijv. na een ongeval.

Klachten veroorzaakt door een hyperlordose

Bij een hyperlordose in het beginstadium merken de getroffenen slechts spierspanningen van de rugspieren op, die maar af en toe optreden. Pas in het verdere verloop maakt de holle rug zich merkbaar door steeds sterker wordende rugpijn en door een beschadiging van de wervelkolom. De meest voorkomende gevolgen van een hyperlordose zijn hernia's in de onderrug, wat eraan ligt dat de tussenwervelschijven door de afwijkende stand overmatig worden belast. Soms wordt ook de heupzenuw aangetast, wat zich uit met pijn in de onderrug en uitstralende pijn in de benen. Bovendien kan tinteling of een gevoelloos gevoel in de benen op betrokkenheid van de heupzenuw wijzen.

De behandeling van een holle rug

Voor het verloop van de aandoening is het bijzonder belangrijk om de lichaamshouding te verbeteren en voor meer beweging in het dagelijks leven te zorgen. Dat kan vooral door fysiotherapie en het bezoeken van speciale rugcursussen worden bereikt. Bij mensen die overwegend zittend werk doen, wordt het dynamisch zitten als eerste behandelmaatregel aanbevolen. Daarbij wisselen de patiënten regelmatig tussen een rechte en een achteroverleunende zithouding. Door deze veranderingen worden de tussenwervelschijven en de spieren effectief ontlast. Wie nog iets extra's voor een betere zithouding wil doen, kan naar ergonomisch zitmeubilair of naar een opblaasbaar zitkussen grijpen.

Verloop van de aandoening

Het hoofdprobleem bij een hyperlordose is een onevenwicht van de spieren. De rugstrekker en de heupbuiger zijn verkrampt en de buik- en bilspieren zijn slechts gering ontwikkeld. Het wegwerken van dit onevenwicht is een lang proces, omdat houdingsfouten meestal over jaren zijn aangeleerd en "normaal" aanvoelen. Daarom oefenen getroffenen in het kader van een behandeling op rugscholen of bij de fysiotherapeut de juiste houding. Toch heeft het lichaam de neiging om na elke oefening weer in zijn oude patroon terug te vallen. Wie zijn holle rug wil corrigeren, moet daarom juist aan het begin van de behandeling de houding van zijn rug steeds weer controleren en zich op een langdurige behandeling instellen. Daarom vergen de maatregelen juist in het begin veel doorzettingsvermogen en kunnen ze in het dagelijks leven heel inspannend zijn. Met de tijd wordt de houdingscorrectie echter zo vanzelfsprekend dat getroffenen er dan helemaal niet meer bewust op hoeven te letten of erover hoeven na te denken.

Een hyperlordose voorkomen

Het is niet moeilijk om een holle rug te voorkomen. Zo volstaat het al om bij een zittend werk regelmatig de lichaamshouding te wisselen en af en toe op te staan. Bij een staand werk is het voldoende om steeds weer een paar passen rond te lopen. Deze eenvoudige maatregelen kunnen al veel uitrichten. Daarnaast is het belangrijk om zo veel mogelijk op een goede en rechte houding te letten: de schouders vallen losjes naar beneden en achteren (weg van de oren), buik- en bilspieren en de bekkenbodem zijn aangespannen en stabiliseren de wervelkolom. Wie niet zo goed weet of hij dit juist uitvoert, kan de gezonde lichaamshouding in speciale rugcursussen leren. Het doel van deze cursussen is naast het verbeteren van de houding ook pijnverlichting.

Wanneer de rompspieren maar zwak ontwikkeld zijn, kan bovendien een gerichte training van buik, rug en bilspieren de preventie van een hyperlordose ondersteunen. Want alleen wanneer de spieren goed getraind zijn, kunnen ze ook de wervelkolom stabiliseren. Als nuttige sporten gelden daarom fitnesstraining, zwemmen of nordic walking.

Orthesen in de behandeling van een hyperlordose

Daarnaast worden ook medische hulpmiddelen ter ondersteuning van de behandeling ingezet, om de lendenwervelkolom bij een holle rug te corrigeren. De Spinova Unload Plus is een orthese voor delordosering, dus voor de correctie van een hyperlordose. Haar steunbrace omsluit de romp, werkt samendrukkend op de buikholte en stabiliseert de lendenwervelkolom over een groot oppervlak. De houdingscorrectie wordt ondersteund via speciale pelottes in het achterste en voorste gebied (overbruggingsframe en buikpelotte). Deze kunnen in het kader van een meerfasige behandeling stapsgewijs worden weggenomen. Zo wordt de wervelkolom geleidelijk in een natuurlijke vorm gebracht. Bovendien voorkomt de orthese verkeerde houdingen en draagt ze bij aan pijnverlichting.