Tenniselleboog
Hoe hij ontstaat en behandeld wordt
Wanneer bij bepaalde bewegingen of zelfs in rust pijn aan de buitenzijde van de elleboog optreedt, dan kan het om een zogenoemde tenniselleboog gaan. Deze peesaandoening ontstaat door een langere overbelasting van de spieraanhechtingen aan het opperarmbeen. Hoewel hij grote problemen kan veroorzaken, reageert de tenniselleboog meestal goed op een conservatieve behandeling, zodat slechts zelden een operatie nodig is. Belangrijk is echter dat de aandoening vroegtijdig wordt herkend, zodat tegenmaatregelen kunnen worden ingezet om de schade aan het getroffen weefsel tegen te gaan.
Tenniselleboog: inhoudsopgave
Hoe ontstaat een tenniselleboog?
Bij de tenniselleboog (epicondylitis lateralis humeri) zijn meestal de peesaanhechtingen van de spieren betrokken die de pols en de vingers strekken. Ze bevinden zich aan een stevig botuitsteeksel (epicondylus) aan het buitenste, elleboogzijdige uiteinde van het opperarmbeen en lopen tot aan de rug van de hand. De oorzaak van de tenniselleboog is altijd een langer aanhoudende overbelasting van deze strekspieren, die eerst tot een pijnlijke verkramping (hypertonus) leidt. Door de aanhoudende spanning bestaat een voortdurende krachtsinwerking op de aanhechtingszone van de spieren. De blijvende trek aan de spieraanhechting vermindert bovendien de doorbloeding en verstoort daarmee de voeding van de aanhechtingsplaats. Houdt de belasting onverminderd aan, dan ontstaan piepkleine beschadigingen (microlaesies).
Dit gebeurt echter niet, zoals vaak wordt aangenomen, alleen bij het sporten. Ook alledaagse of beroepsmatige langdurige belastingen kunnen tot een tenniselleboog leiden. Zo zijn bijvoorbeeld de volgende activiteiten vaak betrokken bij het ontstaan van een tenniselleboog:
- zwaar tillen,
- het dagelijks gebruik van zwaar gereedschap,
- voortdurend terugkerende, gelijkvormige bewegingen gedurende uren of ook
- computer- en muiswerk
Worden de vroege waarschuwingssymptomen genegeerd, dan verergert het klachtenbeeld zolang totdat zelfs lichte alledaagse activiteiten pijn uitlokken. Onbehandeld kan de tenniselleboog dan tot een onomkeerbare ziekelijke verandering van de spieraanhechtingsplaats, tot pijnlijke kalkafzettingen of zelfs tot een spierscheuring leiden. Daarom moeten getroffenen al bij de eerste tekenen van een tenniselleboog een behandeling op gang brengen.
Hoe herken je een tenniselleboog: symptomen en vroege waarschuwingstekens
Typisch voor een tenniselleboog is pijn die vaak plaatselijk begrensd aan de buitenzijde van de elleboog optreedt. Dat gebeurt vooral bij het strekken van de pols en de vingers, bijvoorbeeld wanneer je de op het tafelblad liggende hand optilt. Ook het optillen van de middelvinger tegen een weerstand lokt de pijn uit. Bovendien kan de spier door de ontsteking gezwollen zijn en de huid erboven rood en verwarmd. De getroffen plek wordt drukpijnlijk en op de strekzijde van de onderarm zijn verkrampte spieren voelbaar. Deze typische symptomen volstaan meestal om de diagnose tenniselleboog te stellen. Verdergaande onderzoeken zijn meestal alleen nodig om andere aandoeningen met een soortgelijk klachtenbeeld uit te sluiten.
Tenniselleboog: behandeling is meestal zonder operatie mogelijk
Voor de behandeling van een tenniselleboog is in de meeste gevallen geen operatie nodig. Veeleer staat het ontzien van de getroffen spieraanhechtingen voorop, zodat die kunnen herstellen en regenereren. Het belangrijkste behandelprincipe is om de trek op de spieraanhechting te verminderen. Getroffenen moeten daarvoor de pijn uitlokkende activiteiten gedurende meerdere weken vermijden.
Een volledige immobilisatie van de elleboog of de pols is echter niet nodig. Integendeel: actieve bewegingen van de getroffen arm bevorderen het herstel, omdat zo de doorbloeding en de lymfeafvoer worden gestimuleerd. Een tweede belangrijke pijler van de behandeling is de bestrijding van de ontsteking, die onbehandeld tot een ziekelijke ombouw van het weefsel en tot littekenvorming van de peesaanhechting kan leiden. Zo leidt in meer dan 90 procent van de gevallen al een niet-operatieve (conservatieve) behandeling tot succes. Als doeltreffende behandelmethoden van de tenniselleboog-behandeling zijn daarbij de volgende maatregelen gebleken:
- Koeling van de getroffen plek (koude kompressen, koude lucht, kortdurende ijspakkingen)
- het gebruik van ontstekingsremmende, pijnstillende zalven of pijnstillers
- rekoefeningen onder fysiotherapeutische begeleiding om de spierspanning te verminderen (detonisering)
- het aanleren van een eigen oefenprogramma
- de inzet van orthesen en bandages om de spiertrek aan de aanhechting en de voor de tenniselleboog typische pijn te verminderen
Wanneer moet een tenniselleboog geopereerd worden?
Een operatie komt bij een tenniselleboog pas dan in aanmerking wanneer:
- conservatieve behandelpogingen zonder succes blijven
- hij zich steeds opnieuw ontwikkelt (recidiveert)
- de aandoening al zeer ver gevorderd is
Bij een operatieve ingreep zet de chirurg dwars of in de lengte van de pees een insnijding (tenotomie) om de spiertrek te verminderen. Bij een andere operatiemethode schakelt de chirurg op zijn beurt het zenuwvlechtwerk in het getroffen gebied uit (denervatie), zodat de voortdurende pijnprikkel wordt onderbroken. Beide operatiemethoden kunnen ook met elkaar gecombineerd worden.
Hoe helpt een orthese bij de tenniselleboog?
De wezenlijke behandelprincipes, vermindering van de trekspanning aan de spieraanhechting en bestrijding van de ontsteking, vind je ook terug bij zogenoemde tenniselleboog-orthesen zoals de EpiPoint. Zo oefent bijvoorbeeld de ingewerkte pelotte (anatomisch gevormd kussentje met genopte zones) een zachte druk uit vlak voor de getroffen plek. Deze vorm van gedoseerde compressie vermindert de spiertrek en gaat zwellingen tegen, zonder de bewegingsvrijheid van de getroffene te beperken. Zo treedt een merkbare pijnverlichting op. Het ademende materiaal van de EpiPoint maakt bovendien een ongehinderde luchtcirculatie mogelijk en voorkomt zo een oververhitting. Daarnaast is de druk van de pelotte traploos aanpasbaar, zodat de orthese een optimale combinatie van draagcomfort en compressie biedt. Daardoor ondersteunt de EpiPoint de medische en fysiotherapeutische maatregelen op ideale wijze en kunnen de geïrriteerde spieraanhechtingen regenereren en herstellen.
Maak kennis met onze EpiPoint®
EpiPoint® is een pijnverlichtende elleboogklem. Lees nu meer over de voordelen en werking.
Dit zou je ook kunnen interesseren
Verkooppuntzoeker
Overzicht van medische speciaalzaken bij jou in de buurt. Deskundig advies door vakpersoneel, ook over producten van Bauerfeind.
Pijn in de elleboog
Elleboogpijn kan veel oorzaken hebben. Lees hier wat je bij klachten kunt ondernemen.
Onderarmoefeningen
Na het afnemen van elleboog- of polsklachten is regelmatige gymnastiek belangrijk.