Aderzwakte

Adertrombose

Oorzaken en behandeling van beenadertrombose

Close-up van een been gekleed in een donkerblauwe VenoTrain compressiekous, terwijl een hand zacht op de knie rust. De persoon draagt een kakikleurige rok en zit midden in een natuurlijke omgeving met gras en rotsen.

Als er sprake is van een adertrombose, wordt meestal de beenadertrombose bedoeld, de meest voorkomende van alle trombosevormen. In principe spreekt men van een adertrombose wanneer zich in een ader een bloedstolsel (trombus) vormt. Deze trombus vernauwt het bloedvat of sluit het zelfs volledig af, zodat het vóór de vernauwing tot een opstuwing komt en de terugstroom van het bloed naar het hart wordt belemmerd. Daarbij kunnen trombi zich zowel in slagaders als in aders vormen. Het vaakst treedt de trombose echter op in het been, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen oppervlakkige en diepe beenadertrombose. De oppervlakkige beenadertrombose (OVT) wordt ook tromboflebitis genoemd en de diepe adertrombose (DVT) flebotrombose.

Beenadertrombose: inhoudsopgave

Oorzaken
Symptomen
Complicaties en behandeling
Preventie
Maak kennis met de VenoTrain soft compressiekousen

Hoe ontstaat een adertrombose?

Normaal gesproken stolt bloed niet zolang het in beweging is, en de pompbeweging van het hart zorgt ervoor dat het bloed circuleert. Onder bepaalde omstandigheden kan deze gestage stroom echter belemmerd worden, bijvoorbeeld door te strakke kleding, door lang zitten of staan, door bedlegerigheid of door immobilisatie. Zo kan het tot opstuwingen in de beenaders komen, waarbij de stroomsnelheid van het bloed afneemt.

Bestaan er daarnaast veranderingen aan de ader, bijvoorbeeld door voorafgaande ontstekingen, letsels of afzettingen, dan stijgt het risico dat zich aan de binnenwand bloedplaatjes (trombocyten) vastzetten en samenklonteren. Net zo kunnen ook bloedstollingsstoornissen adertromboses veroorzaken. Zijn alle drie de factoren aanwezig, dus een vertraagde bloedstroom, wandveranderingen en stollingsstoornissen, dan bestaat er een verhoogd risico op trombosevorming. Daarnaast bevorderen nog meer factoren het ontstaan van een adertrombose:

Illustratie van een ader met een posttrombotisch syndroom. Het posttrombotisch syndroom is bijna altijd het gevolg van een diepe beenadertrombose.

Spataders (varices)
Nicotine- en alcoholgebruik
Zwangerschap
Overgewicht
Vocht- of bewegingstekort
Kankeraandoeningen
Hormonale anticonceptiemiddelen (de pil)

Vaak komen meerdere risicofactoren samen, die dan een adertrombose uitlokken.

Waaraan herken je een adertrombose?

Een arts onderzoekt de benen van een patiënte die op een krukje voor hem staat. Omdat een aderotrombose soms zonder symptomen optreedt, moet je bij plotselinge pijn of een gespannen gevoel in het been beslist tijdig een arts raadplegen.

Veel tromboses verlopen "stil", dat wil zeggen zonder voelbare klachten of symptomen. Uitgesproken tromboses veroorzaken echter trekkende of krampachtige pijn plus een zwaar en gespannen gevoel in het aangedane been. Dat kan bovendien opzwellen, vooral in het gebied van de enkel en het onderbeen, en warm aanvoelen. In sommige gevallen kan de huid blauwig of rood verkleuren of glanzend lijken. Soms komen bij een beenadertrombose ook de aders aan het scheenbeen naar voren, doordat het bloed terugstuwt in de aangrenzende aders. Omdat deze typische symptomen niet altijd optreden, is een acute adertrombose voor een leek in de regel maar moeilijk te herkennen. Daarom moet er bij plotselinge pijn of een spanningsgevoel in het been zeker snel een onderzoek door de arts plaatsvinden. Bovendien moet het aangedane been tot de komst van de arts hoog gelegd en zo min mogelijk bewogen worden.

Is een adertrombose gevaarlijk?

Een beenadertrombose moet niet licht worden opgenomen, omdat ze levensbedreigende complicaties met zich mee kan brengen. Maakt de trombus zich los van de aderwand en zwemt hij met de bloedstroom naar het hart, dan kan hij in de longen terechtkomen en daar een bloedvat verstoppen. Dat leidt tot een longembolie, die op zijn beurt tot een overbelasting van het hart en tot een hartstilstand kan leiden. Daarom moet het aangedane been tot het onderzoek door de arts in rust gehouden worden, om te voorkomen dat het stolsel afscheurt of wegspoelt. Bij ongeveer 10 tot 30 procent van alle gevallen van diepe beenadertrombose komt het tot een longembolie. Die loopt weliswaar zelden dodelijk af, toch vereist de adertrombose in elk geval een behandeling door de arts.

Hoe wordt een beenadertrombose behandeld?

Is de diagnose vastgesteld, dan dient de arts een medicijn toe dat het bloedstolsel oplost (trombolyticum). Deze behandeling duurt meerdere dagen tot een week en kan in veel gevallen ook poliklinisch zonder ziekenhuisopname plaatsvinden. Aansluitend worden dan stollingsremmende medicijnen gegeven om een nieuw bloedstolsel te voorkomen. Compressiekousen dragen eveneens aanzienlijk bij om een terugval (recidief) te vermijden en zijn daarom een vast onderdeel van de trombosebehandeling.

Twee vrouwen wandelen lachend over een grindpad door een idyllisch landschap met lavendel en groene struiken. Ze dragen comfortabele, stijlvolle outfits met VenoTrain compressiekousen in donkerblauw en beige, die harmonieus in hun look zijn geïntegreerd.

Hoe kun je een adertrombose voorkomen?

Beweging, bijvoorbeeld joggen, nordic walking of wandelen, houdt de aders in beweging en zorgt voor een optimale bloedcirculatie. Wie om beroepsmatige redenen lang moet staan of zitten, zou zich met regelmatige tussenpozen beweging moeten verschaffen om zo de bloedcirculatie te stimuleren. Belangrijk is daarnaast om voldoende te drinken en risicofactoren zoals overgewicht, roken of alcohol zo veel mogelijk te beperken. Bovendien kunnen compressiekousen het trombiserisico duidelijk verminderen.

Hoe kunnen compressiekousen bij een adertrombose helpen?

Compressiekousen of trombosekousen verminderen door hun zachte, vlakke druk op het oppervlak van het been de diameter van de aders en verhogen zo de stroomsnelheid van het bloed. Dat verlaagt op zijn beurt de kans op een stolsel. Bovendien kunnen ze, bijvoorbeeld bij een zwakte van de vaatwand of bij spataders, ter preventie gedragen worden. En ook na een acute trombose zou je ze niet moeten uitdoen, om vervolgaandoeningen zoals het posttrombotisch syndroom te vermijden.

Compressiekousen zoals bijvoorbeeld de VenoTrain soft, die bestaan uit huidvriendelijk, zacht lycraweefsel, zijn van een gewone fijne panty of kousen nauwelijks te onderscheiden en verkrijgbaar in veel modieuze kleuren. Ze onderscheiden zich door hun hoge draagcomfort en hun effectieve compressie. Bovendien stimuleren de kousen de doorbloeding doeltreffend. VenoTrain soft compressiekousen zijn zowel in seriematige maten als op maat verkrijgbaar.