Zware, dikke benen, vaak in combinatie met pijn bij aanrakingen en met beperkte mobiliteit, kunnen meerdere oorzaken hebben. In de meeste gevallen liggen twee verschillende oorzaken aan de basis: een stoornis in de lymfeafvoer of een stoornis in de vetverdeling. Laatstgenoemde krijgt door de jaren heen ook een impact op het weefselvocht, zodat een gecombineerde aandoening ontstaat: het lipolymfodeem. De benen nemen daarbij buitengewone afmetingen aan en worden hard en onbeweeglijk door het omvangrijke vetweefsel en het immense oedeem.

Overkoepelend begrip 'oedeem': lymfoedeem en lipoedeem

Vooral in de zomer bij warme temperaturen of na lang staan of zitten hebben veel volwassen last van zware en gezwollen benen. Als de zwelling toeneemt of de benen langdurig hun vorm verliezen, dan kunnen verschillende problemen de oorzaak daarvan zijn:

  • Doorbloedingsstoornissen in de beenaderen
  • Oedeem door een stoornis in de lymfeafvoer
  • Pathologische toename van het vetweefsel

Gaat het om een stoornis in de afvoer, dan is er sprake van lymfoedeem. Dat kan aangeboren of verkregen zijn en zorgt voor intensieve en pijnlijke zwellingen in de benen of armen.

De zaak ligt anders bij lipoedeem. Dat komt bijna alleen bij vrouwen voor en het ontwikkelt zich meestal al in de pubertijd. Heel langzaam en door de jaren heen beginnen de vetkussentjes aan dijbenen, heupen, zitvlak en onderbenen te groeien.

Alles begint met een stoornis in de vetverdeling

Voor jonge vrouwen zijn de beginnende vetophopingen vaak niet meer dan onaangenaam. In de volksmond wordt deze eigenaardige vetverdeling 'paardrijbroek' genoemd. De aandoening zorgt ervoor dat de verhouding tussen het bovenlichaam en de benen steeds onevenwichtiger wordt. Vooral in het beginstadium zijn vele patiëntes zich er niet van bewust, dat dit type ontwikkeling van vetophoping, die overigens niet kan worden verholpen door diëten of sporten, een pathologische oorzaak heeft. Daarom gaan experts ervan uit, dat het aantal getroffen vrouwen nog aanzienlijk hoger ligt dan de geschatte 11%. Vooral in levensfases waarbij hormonen een belangrijke rol spelen, zoals de puberteit of een zwangerschap, ontwikkelt de aandoening zich het snelst. Wie dan een intensieve toename van grote volumes vetweefsel aan de dijbenen en heupen waarneemt, die ook bij gewichtsverlies niet afneemt, kan het beste een arts raadplegen.

Progressieve aandoening – ernstigere klachten

Zonder behandeling ontwikkelt het lipoedeem zich steeds verder en doorloopt talrijke stadia, waarbij de beenomvang alsmaar toeneemt en er uiteindelijk daarnaast nog een oedeem ontstaat. De eerste jaren kan het lymfestelsel nog helemaal naar behoren functioneren, maar de toenemende druk in het been heeft een storend effect op de lymfevaten. Dat belemmert steeds meer de lymfestroom. Daarom ontwikkelen veel patiënten die hun lipoedeem niet laten behandelen, vroeg of laat ook een stoornis in de lymfeafvoer, m.a.w. een lymfoedeem. In dat geval spreekt men van een 'lipolymfoedeem' of van stadium IV van het lipoedeem.

Een stuwing in de benen kan grote gevolgen hebben, want ze vergroot het risico op infecties en zware stoornissen in de lymfe- en bloedafvoer van de benen.

Het teken van Stemmer - lipoedeem met stoornis in de lymfeafvoer?

De overgang van een lipoedeem naar een lipolymfoedeem kan niet worden vastgesteld aan de hand van de beenomvang of het oedeem. Het teken van Stemmer is daarvoor meer geschikt. Daarbij wordt de huid aan de bovenkant van de tweede teen opgetild of geplooid. Omdat de voeten niet getroffen zijn als er enkel sprake is van een lipoedeem, blijft dit 'knijpen' mogelijk tot er zich een lymfoedeem ontwikkelt. Pas wanneer het weefselvocht niet meer goed kan worden afgevoerd, staat de huid ook aan de tenen dusdanig onder spanning dat die niet meer kan worden opgetild. Daarom is het teken van Stemmer een belangrijk onderdeel van de diagnostiek: het toont aan of er sprake is van een lymfoedeem.

Wat te doen bij lipolymfoedeem?

Bij een lipolymfoedeem wordt de 'complexe fysische ontstuwingstherapie' (CFO) toegepast. Deze bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Dagelijkse compressietherapie
  • 1 tot 2 keer per week fysiotherapie / gymnastiek en dagelijkse oefeningen voor thuis
  • Regelmatige huidverzorging
  • 1 tot 2 keer per week manuele lymfedrainage

Veel artsen schrijven al vóór een positief teken van Stemmer manuele lymfedrainage voor, hoewel het effect daarvan vooraf niet te bepalen is. Toch is dat wel zinvol, omdat de meeste patiëntes vroeg of laat een stoornis in de lymfeafvoer ontwikkelen. Hoe vroeger gehandeld wordt, hoe beter de progressie van de ziekte kan worden ingeperkt. Bovendien is een zachte massage heel aangenaam en verlicht het de pijn. Het is belangrijk dat lymfedrainage altijd gecombineerd wordt met een compressieverzorging, om het effect te behouden en te versterken, bijvoorbeeld door een zwachtel of passende compressiekousen.

Compressietherapie met VenoTrain curaflow bij lipolymfoedeem

Een lipolymfoedeem dat gepaard gaat met een omvangrijke vochtophoping en toenemend vetweefsel kan niet worden genezen. Met therapeutische maatregelen kan er wel voor verlichting worden gezorgd – bijvoorbeeld door het dragen van hoogwaardige compressieproducten zoals VenoTrain curaflow.

Daarbij is het niet belangrijk of het alleen om een lipoedeem gaat of al om een lipolymfoedeem. Alleen bij de keuze van de compressieklasse kan het stadium een rol spelen. De druk die door het fijnmazige breiwerk en beweging wordt uitgeoefend, is daarvoor belangrijk. Deze druk vormt de getroffen lichaamsdelen, verbetert het transport van weefselvocht en vermindert op die manier sterke zwellingen. Zo worden de getroffen delen ontlast, wordt de pijn verzacht en de beweeglijkheid verbeterd - en daarmee ook het lichaamscomfort en de levenskwaliteit.

De compressieproducten van VenoTrain® curaflow worden altijd op maat gemaakt en geleverd met de compressiedruk die de arts heeft bepaald. Om het dagelijkse dragen zo aangenaam mogelijk te maken, wordt hoogwaardige microvezel gebruikt. Deze zorgt voor een comfortabel, zacht en ademend oppervlak op de huid. De speciale geprepareerde comfortzones zoals een extra zachte knieholte of zachte teenstukken aan de voet verbeteren het draagcomfort en zorgen er dus ook voor dat patiënten sneller bereid zijn om de VenoTrain® curaflow compressiekous regelmatig en langdurig te dragen.

ZOEK VERKOOPPUNT

Vind een verkooppunt bij u in de buurt en laat u adviseren.