Rugpijn

Symfyseverweking

Effectieve hulp bij symfysepijn

Een stel van achteren, wandelend door een groen bos. De vrouw draagt de SacroLoc rugorthese over een groene legging en een lichtgroen bovenstuk. De man slaat zijn arm om haar schouder en draagt een rugzak.

Bij bijna tien procent van alle zwangeren ontwikkelen zich symfyseklachten. Ze laten zich meestal halverwege de zwangerschap voor het eerst zien door lichte pijn aan het schaambeen. Soms is een te grote stap of een zeer actieve dag met extra veel loopbelasting al genoeg om de symfysepijn uit te lokken. Niet alleen zwangeren worden getroffen, ook bij het sporten kan een symfyseverweking optreden. Verdwijnen de klachten niet snel weer vanzelf, dan moeten getroffenen medisch advies inwinnen. In de strijd tegen de pijn en voor de ontlasting van de bekkenring en de iliosacrale gewrichten zijn er meerdere behandelaanpakken.

De symfyse: ligging en functie

Het bekken speelt een centrale rol voor de rechtopstaande gang en voor de ondersteuning en positionering van de inwendige organen van de mens. De ringvormig gerangschikte botten van het bekken en de bekkenbodemspieren vervullen daarbij een dragende functie. De bekkenring heeft drie gewrichtsverbindingen:

Twee echte, zeer strakke gewrichten bevinden zich in het ruggebied links en rechts van de wervelkolom tussen het heiligbeen en de darmbeenderen. Ze worden heiligbeen-darmbeengewrichten of iliosacrale gewrichten genoemd.
Het derde, onechte gewricht, de symfyse, verbindt het linker en rechter schaambeen niet rechtstreeks, maar via een soort tussenwervelschijf. Deze kraakbeenachtige verbinding maakt slechts een geringe mate van beweeglijkheid voor de bekkenring mogelijk. Wordt de bewegingsruimte te groot, dan spreekt men van een symfyseverweking.

Pijn aan het schaambeen: symfyseverweking

Door de hormonale situatie tijdens de zwangerschap worden de banden zachter, losser en verwijdt de symfyse zich. Dat is normaal, maar kan al tot pijn leiden. Komt het tot een duidelijke verwijding van de schaambeenvoeg, dan ontwikkelt zich de zeer pijnlijke symfyseverweking. Daar blijft het meestal niet bij: omdat de drie botdelen en de gewrichten van de bekkenring zeer stevig en weinig beweeglijk met elkaar verbonden zijn, breidt de instabiliteit van de schaambeenvoeg zich heel vaak uit naar de iliosacrale gewrichten (ISG). Daarom voelen getroffenen meestal ook pijn en verkrampingen in de onderrug.

Illustratie van de anatomie van het bekken bij een symfyseverweking, ook bekkenringinstabiliteit of bekkenzwakte genoemd. Die uit zich onder meer in pijn in het bekken, lage rugpijn, ISG-irritaties en bewegingsbeperkingen.

Niet alleen zwangeren: wie wordt door een symfyseverweking getroffen?

Voor meer dan 90 procent zijn het zwangere vrouwen die getroffen worden, omdat de natuur met het oog op de aanstaande bevalling een verhoogde flexibiliteit van de schaambeenvoeg heeft ingepland. Maar ook niet-zwangere vrouwen en mannen kunnen een symfyseverweking of bekkenringinstabiliteit oplopen. Bij hen tonen de symptomen zoals symfysepijn en een daarmee gepaard gaande duidelijke beperking van de mobiliteit zich vaak na een uitglijder, struikeling, overmatig hoge of verre sprongen of na overbelasting. Fietsers en ruiters lijden bijzonder vaak onder de sportgebonden symfyseverweking. Een verkeerde houding bij het sporten kan daarvoor verantwoordelijk zijn, die tot een verkeerde of overmatige belasting van de symfysestructuren leidt. Of het komt in het kader van een sportongeval tot een trauma met verweking of zelfs een symfyseruptuur.

Van symfysepijn tot symfyseruptuur

Een arts voert met een patiënte een adviesgesprek in zijn behandelkamer.

Een symfyseverweking kan heel uiteenlopende vormen aannemen. In een licht stadium maakt ze zich vooral kenbaar door pijn in het schaambeengebied. Hoe verder de schaambeenvoeg meegeeft, des te sterker laat de pijn zich zien en des te intenser is de beperking van de levenskwaliteit. Typisch zijn klachten bij het opstaan, bukken, traplopen en tillen van zware voorwerpen en bij het sporten en snel lopen. Op de zij liggen is in dit stadium erg pijnlijk tot bijna onmogelijk.

Is de verweking door een ongeval ontstaan, dan valt geen verslechtering te verwachten. Bij een zwangerschap kan het echter in de weken tot aan de bevalling tot een versterking van de symptomen komen. Bij de bevalling zelf dreigt een overrekking van de symfyse en zelfs een symfyseruptuur: een volledig scheuren van de schaambeenvoeg.

Een betrouwbare diagnose stelt de arts op basis van de anamnese en, indien nodig, een röntgen- of MRI-onderzoek.

Wat te doen bij een symfyseverweking?

Doel bij de behandeling van een symfyseverweking is om verergering te voorkomen, de schaambeenvoeg te stabiliseren en de ISG te ontlasten. Zwangeren moeten de behandelmaatregelen meestal ook na de bevalling voortzetten, totdat de symfyse weer haar stabiele vorm heeft teruggevonden.

Bij de behandeling worden verschillende maatregelen ingezet:

Stabilisatie en ontlasting met een orthese
medicamenteuze pijnverlichting
fysiotherapeutische maatregelen inclusief rekken en versterken van de spieren
warmte- en infraroodtoepassingen en massages
operatie bij blijvende schade aan de symfyse

Met veel van de genoemde maatregelen, zoals het opbouwen van de steunende spieren, moet zo vroeg mogelijk worden begonnen, voordat de symfysepijn te sterk is.

Ontlasting creëren en symfysepijn verlichten

Close-up van de SacroLoc rugorthese, die over een groene legging en een lichtgroen bovenstuk wordt gedragen. De orthese toont een modern design met blauwe en grijze elementen dat functionele ondersteuning biedt.

De medicamenteuze behandeling, massages en het dragen van een orthese zijn bij een acute symfyseverweking nuttig. Stabiliserende orthesen zoals de SacroLoc zijn daarbij heel veelzijdig inzetbaar: enerzijds leidt het medische hulpmiddel in een acute fase tot een snelle pijnverlichting en ontlasting van de iliosacrale gewrichten, anderzijds is de orthese als preventieve langetermijnmaatregel blijvend te dragen. Tegelijk oefent ze een lichte massage uit op spier-, pees- en bandaanhechtingen, waardoor verkrampingen worden voorkomen en losgemaakt. Het zachte en bijzonder ademende materiaal van de SacroLoc biedt een hoog draagcomfort.

Dankzij de anatomisch aangepaste vorm en de ingewerkte vingerlussen laat de SacroLoc bekkenorthese zich gemakkelijk en snel aanleggen. Door extra trekbanden kan de stabiliserende kracht daarbij naar behoefte en gevoel worden ingesteld. Daarmee laten zich een ontlasting van de bekkengewrichten en al met al een duidelijke verbetering van de klachten bereiken.