Mental load en aandacht
Bettina Kappe over de psychische en lichamelijke gevolgen van stress, de kracht van aandacht en de verantwoordelijkheid van werkgevers
„Mental load“, een begrip dat de onzichtbare, vaak onderschatte last van het dagelijks leven beschrijft die we in ons meedragen. Maar welke gevolgen heeft die belasting voor ons lichaam? En hoe kunnen we door aandacht een evenwicht tussen lichaam en geest scheppen? Bettina Kappe, psychologe en expert op het gebied van mentale gezondheid, geeft in ons interview inzicht in de mechanismen van stress en mentale belasting. Ook legt ze uit waarom aandacht een sleutel tot preventie is, en laat ze zien hoe werkgevers eraan kunnen bijdragen om de mentale en lichamelijke gezondheid van hun medewerkers te bevorderen.
Mental load en de gevolgen voor lichaam en geest
Redactie: Mevrouw Kappe, wat verstaat men precies onder „mental load“ en welke lichamelijke gevolgen kan het hebben?
Bettina Kappe: Mental load duidt op de psychische belasting door het voortdurend organiseren en afwerken van dagelijkse taken. Vooral vrouwen hebben er last van, omdat zij vaak meer sociale taken op zich nemen. Dat leidt ertoe dat we onszelf onder druk zetten en onze eigen behoeften negeren. Rolverwachtingen en sociale druk versterken dat nog eens extra. Lichamelijk uiten de gevolgen zich in stresssymptomen zoals een verkeerde ademhaling, spanningen, een verhoogde bloeddruk en hormonale veranderingen.
Redactie: Waaraan merken we dat stress ons lichaam belast?
Bettina Kappe: Een typisch teken is dat mensen geen pauze nemen en alles tegelijk willen doen. Multitasking verhoogt de stress nog eens extra. Aanhoudende stress leidt dan tot problemen zoals hoofdpijn, spanningen, te weinig beweging of zelfs een burn-out.
Redactie: Zijn we in de winter gevoeliger voor mental load?
Bettina Kappe: Ja, absoluut. In de zomer bewegen mensen meer, zijn ze buiten en komen ze door het licht en sociale contacten in een betere stemming. In de winter daarentegen hebben velen het moeilijk met de duisternis en de kou. De energie om te bewegen of anderen te ontmoeten ontbreekt vaak. Dat versterkt de belasting. Aandachtsoefeningen kunnen uitkomst bieden.
Aandacht als sleutel tot het omgaan met stress en preventie
Redactie: Hoe kan aandacht helpen om de mentale belasting te verminderen?
Bettina Kappe: Aandacht betekent je concentreren op het moment. Studies tonen aan dat we bijna de helft van onze wakkere tijd doorbrengen met gedachten aan het verleden of de toekomst. Daardoor stellen we onszelf vaak bloot aan onnodige stress. De focus op het moment, of het nu onder de douche, tijdens het eten of bij het tandenpoetsen is, kan ons brein ontlasten. Regelmatige aandachtsoefeningen zoals meditatie of de bodyscan bevorderen bovendien onze gezondheid, doordat ze stress verminderen en spanningen losmaken.
Redactie: Welke rol speelt aandacht bij het voorkomen van ziekten?
Bettina Kappe: Talloze studies tonen aan dat mensen die aandacht beoefenen, minder vaak ziek zijn. Dat geldt zowel voor infecties als voor aandoeningen van het bewegingsapparaat en psychische klachten. Meditatie kan zelfs veranderingen teweegbrengen in hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor een positieve waarneming.
Aandacht is dus een belangrijke factor voor onze gezondheid.
Bettina Kappe psychologe en expert op het gebied van aandacht
Het samenspel van lichaam en geest
Redactie: Hoe kan aandacht helpen om het eigen lichaam beter waar te nemen?
Bettina Kappe: Zoals gezegd betekent aandacht het moment waarnemen en dingen geconcentreerd doen. Als we bijvoorbeeld rustig zitten en ons op onze adem concentreren, precies registreren hoe we inademen, hoe de adem stroomt en hoe we diep uitademen, dan helpt het ons om het lichaam waar te nemen. Bovendien kunnen oefeningen zoals de bodyscan, autogene training en progressieve spierontspanning helpen om je aandachtig op het lichaam te richten. Zo kun je tot rust komen en merken we dat er spanningen of dergelijke zijn.
Redactie: Hoe kunnen we aandacht ondanks tijdgebrek in het dagelijks leven inbouwen?
Bettina Kappe: Kleine momenten zijn al genoeg, zoals bewust ademhalen of de „drie-goede-dingen-oefening“ voor het slapengaan. Daarbij denk je terug aan drie momenten van de dag die je plezier hebben gegeven. Ook korte meditaties van tien minuten of apps zoals Headspace kunnen helpen.
Redactie: Wat kunnen werkgevers doen om de mentale gezondheid van hun medewerkers te bevorderen?
Bettina Kappe: Werkgevers zouden aandacht en beweging actief moeten bevorderen. Daar horen pauzes bij, beweegpauzes na het eten, middagen zonder vergaderingen en focusdagen. Leidinggevenden zouden het goede voorbeeld moeten geven en medewerkers bewust moeten maken.
Ondersteuning voor het lichaam
Redactie: Hoe hangen mentale gezondheid en orthopedische hulpmiddelen samen?
Bettina Kappe: Er is een sterke verbinding tussen lichaam en geest. Mensen die hun orthopedische hulpmiddelen bewust gebruiken en erop vertrouwen dat die hen helpen, zijn mentaal evenwichtiger. Dat vertrouwen versterkt het genezingsproces en het algemene welzijn.
Redactie: Kunnen bandages ook het mentale welzijn bevorderen?
Bettina Kappe: Absoluut. Ze geven een gevoel van veiligheid, wat de stress vermindert. Die terugkoppeling, dat je je veilig kunt bewegen, geeft rust in je hoofd. Het samenspel van lichaam en geest is bepalend voor een goed leven.
Redactie: Hartelijk dank voor het gesprek!
Dit zou je ook kunnen interesseren
Gezondheid op het werk
Kom in dit artikel te weten wat werkgevers en werknemers voor meer gezondheid op het werk in beweging kunnen zetten.
Rugpijn en stress
Verbanden begrijpen en actief worden: Dr. med. Sophie Wenzel, arts in het vakgebied psychiatrie en psychotherapie, in een interview.
