Artrose
Te weinig beweging en de gevolgen
Waarom te weinig beweging een gezondheidsrisico vormt
Lichamelijke activiteit verdwijnt voortdurend uit het werk en de vrije tijd van veel mensen, maar de minste herkennen hoe gevaarlijk te weinig beweging is voor de eigen gezondheid. In dit artikel leggen we je de oorzaken en mogelijke gevolgen van te weinig beweging uit. Daarnaast lees je waarom het zo belangrijk is om actief te blijven en hoe je daarin slaagt.
Waarom bewegen we steeds minder?
In het kader van een wereldwijd uitgevoerde studie stelde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vast dat een gebrek aan beweging samenhangt met de ingrijpende verandering van de leefsituatie van veel mensen: niet alleen de werkdag, maar ook de invulling van de vrije tijd wordt steeds meer gekenmerkt door weinig beweging.
Vooral in het kader van de digitalisering en de automatisering neemt het aantal ambachtelijk actieve vakkrachten sterk af, terwijl tegelijkertijd de behoefte aan kantoorbanen groeit. Daardoor oefenen steeds meer mensen hun beroep zittend uit. Met de verspreiding van het thuiswerken vallen zelfs de loopjes naar de printer of de kantine weg.
Ook de invulling van de vrije tijd wordt beïnvloed door de digitalisering: de opmars van de televisie en de stijgende populariteit van Netflix en consorten staan in directe verbinding met te weinig beweging in het dagelijks leven, want ze maken de bank tot een geliefde plek voor de vrije tijd. Daar komt de groeiende populariteit van internet en de sociale media bij, die eveneens de lichamelijke stilstand bevorderen.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt aan om de tijd die je zittend doorbrengt te verminderen en wekelijks minstens 150 tot 300 minuten activiteit van lichte tot matige intensiteit te doen. Anders kunnen er allerlei risico's voor de gezondheid en het welzijn ontstaan, waarvan de gevolgen in alle levensgebieden ingrijpen.
Gezondheidsgevolgen van te weinig beweging
De gezondheidsgevolgen van te weinig beweging wegen zwaar en uiten zich op de meest uiteenlopende manieren. Zo zijn betroffenen onder andere vatbaar voor:
- Overgewicht: vooral in combinatie met overvoeding resulteert te weinig beweging vaak in ziekelijk overgewicht (obesitas). Daartegen helpen bijvoorbeeld wandelingen na het eten of regelmatige training, om de spijsvertering op gang en de calorieënhuishouding in balans te houden.
- Diabetes mellitus type 2: de zogenaamde "ouderdomsdiabetes" leidt tot een chronische verhoging van het bloedsuikergehalte, die ook bij jongere patiënten steeds vaker optreedt. Sport en beweging verhogen de spieractiviteit, die in directe verbinding staat met een gezond insulinegehalte.
- Aandoeningen van het hart- en vaatstelsel: wie weinig beweegt, vergroot zijn persoonlijke risico op vaatverstoppingen. De gevolgen daarvan kunnen hoge bloeddruk, hartinfarcten of beroertes zijn.
- Verminderde persoonlijke prestaties: vaak uit dit zich door regelmatige moeheid en futloosheid. Een verstoorde doorbloeding door weinig beweging kan daarom leiden tot beperkingen van de prestaties van de hersenen, die zich tonen in verminderde concentratie en creativiteit.
- Psychologische gevolgen: stemmingswisselingen en depressies staan ook in verbinding met een gebrek aan lichamelijke activiteit. Sportieve inspanning is een belangrijk uitlaatklepje voor het afbouwen van stress en spanning. Vooral bij duursporten komen stressverlagende hormonen vrij die zorgen voor een ontspannen gevoel en een goede stemming na het sporten.
- Vatbaarheid voor infecties: bij lichamelijke inspanning komt adrenaline vrij. Dat hormoon zet prikkels die een trainingseffect hebben voor de immuunafweer van het lichaam. Daardoor daalt de kans om aan veelvoorkomende infectieziekten en aan kanker te lijden.
- Beperkingen van het bewegingsapparaat: spieren die door weinig belasting verzwakt zijn, leiden vaak tot pijn in rug, heup of knie.
- Artrose: pijnlijke gewrichten door vermoeidheid of belasting plus na lang zitten of liggen zijn symptomen van de wijdverbreide slijtage van het kraakbeen. Zo kan artrose als direct gevolg van te weinig beweging optreden.
De volksziekte artrose
Artrose is de meest voorkomende gewrichtsaandoening. Tot de symptomen behoren pijnlijke gewrichten en een steeds meer beperkte beweeglijkheid. Vooral vaak wordt artrose vastgesteld in de vinger-, knie- en heupgewrichten, omdat die in het dagelijks leven het zwaarst belast worden. In principe kan ze echter in elk gewricht optreden. Daarbij is artrose een echte volksziekte: met het stijgen van de leeftijd neemt de kans toe om aan artrose te lijden. Vanaf het 65e levensjaar heeft bijna de helft van alle vrouwen en ongeveer een derde van alle mannen in Duitsland er last van. Ook overbelasting en verkeerde belasting van de gewrichten kunnen het ontstaan van artrose veroorzaken en bevorderen. Het Robert Koch-Institut (RKI) verwacht zelfs dat ze steeds vaker zal voorkomen. De kans om aan artrose te lijden stijgt dus ook bij jou!
Test nu je persoonlijke artroserisico!
Als ook jij vaak last hebt van kniepijn, kan onze risicotest je een eerste inschatting geven.
Waarom beweging bij artrose essentieel is
Bij artrose slijt het kraakbeen in het gewricht overmatig. Het komt tot pijn, bewegingsbeperkingen en in het ergste geval tot een verstijving. Het kraakbeen dient als schokdemper voor de botten en zorgt voor het soepel glijden van het gewricht. Maar om deze functies optimaal te kunnen vervullen, moet het elastisch en soepel blijven. En daarvoor heeft het de synoviale vloeistof nodig, het "gewrichtssmeermiddel". Die voedt het kraakbeen met alle belangrijke voedings- en smeerstoffen om het in stand te houden. De vloeistof dringt echter alleen tijdens de beweging in het kraakbeenweefsel, want daarvoor is belasting en ontlasting nodig. Alleen zo worden de essentiële voedingsstoffen in het kraakbeen verwerkt en de afvalstoffen afgevoerd. Het gevolg: ontbreekt het lichaam aan beweging, dan wordt het kraakbeen niet voldoende voorzien van gewrichtssmeermiddel. Het wordt daardoor poreus en ruw, slijt steeds verder en kan zijn beschermende functie niet meer vervullen.
Doe iets bij artrose
Ook al is artrose niet omkeerbaar, je kunt iets doen om de slijtage van het gewricht af te remmen. We hebben een aantal maatregelen voor je op een rij gezet die je kunt nemen om artrose aan te pakken!
Je vertoont geen tekenen van artrose?
Als je nog geen tekenen van artrose bij jezelf voelt, let dan op meer beweging in het dagelijks leven, want het devies luidt hier: het gebrek aan beweging bestrijden en uit het dagelijks leven verbannen. Zo verlaag je niet alleen je artroserisico, maar zorg je ook actief voor een gezond lichaam en geest. De lange lijst van mogelijke gevolgen van te weinig beweging maakt duidelijk hoe belangrijk het is om actief te zijn.
Heb je vaak last van pijnlijke gewrichten?
- Stel je bij jezelf pijnlijke gewrichten vast of heb je startpijn? Om artrose tegen te gaan, is een vroege diagnose essentieel: ga naar je arts en laat je onderzoeken! Onze artroserisicotest geeft je een eerste inschatting, maar vervangt niet het bezoek aan de arts en de betrouwbare diagnose.
Is bij jou al artrose vastgesteld?
- Als je de diagnose artrose al hebt gekregen, is het bijzonder belangrijk om te weinig beweging te bestrijden en regelmatig actief te zijn. Lees meer over fysiotherapie en gewrichtsvriendelijke sporten. Daarbij kunnen onze bandages en orthesen je ondersteunen.
Dit kan ook interessant voor je zijn
Gewrichtspijn
Bij pijn in de gewrichten is een bewegingstherapie doorslaggevend. Je Train-bandage ontlast je bij klachten en helpt je om actief te blijven.
Knieartrose conservatief behandelen
Bij artrose in de knie helpt een combinatie van meerdere behandelingen. Ontdek welke maatregelen je kniepijn kunnen verlichten.
Gewrichtsvriendelijke sporten
Haal onze trainingstips en maak kennis met tien sporten waarmee je actief bent en toch je gewrichten ontziet.