Artrose
Conservatieve behandeling bij artrose
Prof. dr. Stefan Sell in interview over behandelmaatregelen bij knieartrose
Bij artrose in de knie moet, net als bij alle vormen van artrose, alles in het werk worden gesteld om typische risicofactoren te beperken, het voortschrijden van de aandoening te vertragen en zo een operatie uit te stellen. Prof. dr. med. Stefan Sell, medisch directeur van het Gelenkzentrum Schwarzwald, legt ons in het interview uit welke conservatieve behandelmaatregelen voor betrokkenen beschikbaar zijn om kniepijn duurzaam te verlichten en zo de levenskwaliteit te verhogen.
Conservatieve artrosebehandeling: inhoudsopgave
Conservatieve artrosebehandeling: wat betekent dat?
Redactie: Prof. dr. Sell, legt u ons eerst eens uit wat men onder de conservatieve behandeling van knieartrose verstaat?
Prof. dr. Sell: Bij artrose van het kniegewricht probeert men eerst de operatie als laatste middel zo lang mogelijk uit te stellen. Hier komt de conservatieve behandeling van het gewricht in beeld. Het gaat dus om alle niet-operatieve maatregelen om pijn te verminderen en de gewrichtsfunctie te behouden. Tot de belangrijkste bouwstenen behoren gewichtsvermindering, beweging en een verandering van het voedingspatroon. Medicijnen en orthopedische hulpmiddelen, dus braces of ortheses, horen daar ook bij.
Redactie: Laten we, voordat we de afzonderlijke maatregelen in detail bespreken, nog wat dieper ingaan op de doelen: wat wilt u met de conservatieve behandeling voor uw patiënten bereiken?
Prof. dr. Sell: De conservatieve behandeling heeft meerdere doelen, allereerst natuurlijk de pijnverlichting. Omdat voor de patiënten de pijn meestal op de voorgrond staat en de levenskwaliteit in het dagelijks leven massaal beïnvloedt, proberen we de klachten te verminderen. Het tweede doel is, zoals al gezegd, de gewrichtsfunctie positief te beïnvloeden om de beweeglijkheid van het kniegewricht te behouden. Daartoe behoort enerzijds het gangbeeld te verbeteren, als een X- of O-beenstand bepaalde delen van het kniegewricht eenzijdig belast. Even belangrijk is het om de beenspieren te trainen en daarmee te versterken, omdat ze het artrotische kniegewricht ontlasten.
Gewichtsvermindering
Redactie: Ontlasting is een mooi trefwoord. Laten we als volgende graag het thema lichaamsgewicht aansnijden: u zei net dat gewichtsvermindering een essentiële behandelbouwsteen is bij de conservatieve artrosebehandeling. Waarom?
Prof. dr. Sell: Eén kilogram lichaamsgewicht komt overeen met een extra belasting van drie tot vijf kilogram op het kniegewricht als we bewegen. Bij 30 kg overgewicht betekent dat dus een extra belasting van 150 kg, en dat bij elke stap. Reken die extra belasting eens uit over een hele dag, waarop de betrokkene bijvoorbeeld 6000 stappen aflegt. Daarom geldt: hoe lichter de patiënt, hoe geringer de belasting op de knie.
Beweging bij artrose
Redactie: Het gewicht laat zich verlagen door de juiste mate van beweging en een aangepaste voeding, waarmee we bij de volgende twee behandelbouwstenen komen: legt u eens uit waarom beweging bij artrose onmisbaar is en waar betrokkenen op moeten letten.
Prof. dr. Sell: We hebben regelmatige, gerichte beweging nodig zodat ons gewrichtskraakbeen voldoende met voedingsstoffen wordt voorzien. Een ander positief effect van beweging is de versterking van de gewrichtsondersteunende spieren en een bevordering van de doorbloeding. Deze twee factoren zorgen voor pijnverlichting. Hier gaat het erom de juiste beweging voor jezelf uit te zoeken. Het best geschikt zijn gewrichtsvriendelijke dagelijkse activiteiten en sporten met ritmische bewegingen en zo min mogelijk lokale piekbelastingen op het gewricht. Ook een fysiotherapeut kan patiënten geschikte knie-oefeningen laten zien.
Voeding bij artrose
Redactie: En waarmee helpt de juiste voeding bij artrose?
Prof. dr. Sell: Bij de voeding zou men moeten inzetten op alfa-omega3-vetzuren, omdat die een positief effect hebben op de ontstekingssituatie van het lichaam. De behoefte laat zich vooral dekken met vette vis; daarom zou zalm, makreel of paling minstens eenmaal per week op het menu moeten staan. De volgende bouwsteen die belangrijk is, zijn antioxidanten. Die komen voor in fruit en vers groente, wat je dagelijks tot je zou moeten nemen om van het ontstekingsremmende effect te profiteren. Rood vlees, varkensvlees, worst: dat zijn producten die helaas het tegenovergestelde effect hebben. Al met al is een evenwichtige voeding belangrijk, ook wat het aantal calorieën betreft.
Medicijnen en orthopedische hulpmiddelen
Redactie: Welke andere mogelijkheden hebben artrosepatiënten?
Prof. dr. Sell: Gewichtsvermindering, beweging en voeding vormen de basis van de behandelpiramide. In een tweede fase komen dan medicijnen in beeld; ook injecties in het kniegewricht kunnen een belangrijke rol spelen. Hier hebben ook braces en ortheses hun vaste plek; ze zijn de behandelmaatregel met het geringste risico op bijwerkingen bij hoge succeskans en ondersteunen vooral bij het bewegingsprogramma. De orthopedische hulpmiddelen verbeteren het bewegingsgevoel, medisch heet dat propriocepsis. Belastingen laten zich bovendien verminderen en de gebruikers waarderen het stabiliteitsgevoel dat een kniebrace hun geeft.
Redactie: Aan welke eisen moeten braces en ortheses voor gonartrosepatiënten naar uw mening voldoen?
Prof. dr. Sell: Allereerst moet het therapeutische effect voor de patiënt duidelijk herkenbaar zijn: zijn klachten verbeteren, zijn pijn neemt af. Tegelijk moet de brace of orthese een hoog draagcomfort bieden. Het beste is het als je in het dagelijks leven vergeet dat je überhaupt een hulpmiddel draagt. Deze twee mechanismen, dus therapeutisch effect gekoppeld aan hoog draagcomfort, leiden tot de acceptatie van de patiënt. Die is van fundamenteel belang. Alleen als ik een behandelmaatregel als positief beoordeel, zal ik die ook regelmatig inzetten. Afhankelijk van de mate van artrose zijn er trouwens verschillende voorzieningsmogelijkheden beschikbaar. De huisarts of een orthopeed helpt bij de productkeuze. Aansluitend moet de brace of de orthese vakkundig worden opgemeten en eventueel aangepast. Alleen als het hulpmiddel perfect zit, wordt de gewenste werkzaamheid bereikt.
Snelle hulp in de speciaalzaak
Onze GenuTrain kniebrace koop je bij een medische speciaalzaak bij jou in de buurt, ook zonder recept van de arts. Laat je nu ter plaatse adviseren over onze producten.
Vind jouw brace of orthese
Maak kennis met ons knieartrose-portfolio.
Therapietrouw bij artrose
Redactie: Laat ons tot slot nog delen in uw ervaringen met knieartrosepatiënten: waar liggen de grootste uitdagingen bij de behandeling? Wat geeft u uw patiënten gewoonlijk mee op weg?
Prof. dr. Sell: Artrose van het kniegewricht is een chronische aandoening. Uiteindelijk zal die over de jaren voortschrijden. Ons belangrijkste doel is daarom om de patiënt bewust te maken dat hij voortdurend iets voor zijn gewricht moet doen: spieren opbouwen, het gewricht ontlasten, het gewicht overeenkomstig verlagen, de juiste sport vinden die bij zijn gewricht past. Er is een heel individueel behandelplan voor de enkeling nodig om de basisbouwstenen die we al hebben leren kennen in het dagelijks leven te realiseren. En hier zijn we bij de eigenlijke uitdaging: de energie opbrengen om het trainingsprogramma regelmatig uit te voeren. Mijn ervaring is dat het vast gekoppeld moet zijn aan bepaalde momenten in het dagelijks leven om de training vol te houden. Dat kan bijvoorbeeld 's ochtends voor het tandenpoetsen zijn of vlak voor de lunch. Een vast ritme is voor mij de oplossing om op de lange termijn actief tegen de artrose op te treden.
Redactie: Hartelijk dank voor het gesprek.
Dit zou je ook kunnen interesseren
Gewrichtsvriendelijke sporten
Haal onze trainingstips en maak kennis met tien sporten waarmee je actief bent en toch je gewrichten ontziet.
Knieartrose
Lees in onze themawereld gonartrose hoe je het verloop van de aandoening positief beïnvloedt en kniepijn effectief verlicht.
Voeding bij gonartrose
Wie artrose in de knie heeft, zou zich gezond en uitgebalanceerd moeten voeden.
We verklappen je hoe dat lukt.