Gonartrose

Kniepijn: wanneer is het gonartrose?

Tekenen van knieartrose herkennen

De afbeelding toont een oudere vrouw die tijdens het wandelen in de natuur een pauze neemt, omdat haar knieën pijn doen.

Een lange kantoordag zittend is voorbij, maar na het opstaan doet je knie pijn. Treden zulke symptomen vaker op, dan kan zich daarachter een beginnende artrose in de knie verbergen. Lees meer over het ziektebeeld en de oorzaken ervan, over de symptomen van gonartrose en hoe ze wordt vastgesteld. Bovendien geven we je eerste tips over wat je na een diagnose kunt doen en hoe onze bandages en orthesen werken.

Artrose: wat is dat eigenlijk?

Met artrose wordt de afbraak van de beschermende kraakbeenlaag tussen de botten van de gewrichten bedoeld. In tegenstelling tot artritis gaat het bij artrose dus niet om een ontsteking, maar om de chronische slijtage van een gewricht. Spreekt men van gonartrose, dan wordt daarmee de artrose in de knie bedoeld.

De knie is het meest complexe gewricht in ons lichaam. Het kraakbeen daarin beschermt het gewricht en vangt bewegingen en schokken op. Het zorgt ervoor dat het dijbeen en het onderbeenbot niet direct over elkaar wrijven. In de loop van het leven slijt het kraakbeen, dat is heel normaal. Daarom hebben vaak oudere mensen last van gonartrose. Onder bepaalde omstandigheden kan het echter tot overmatig sterke slijtageverschijnselen komen, ook bij jongere mensen. De oorzaken daarvan zijn uiteenlopend: overbelasting, bijvoorbeeld door zwaar lichamelijk werk, topsport of overgewicht, leidt tot een sterke slijtage van het kraakbeen en is van invloed op de leeftijd waarop de artrose optreedt.

Andere oorzaken van knieartrose

Maar ook standafwijkingen in gewrichten zoals X- of O-benen, verkeerde bewegingspatronen of blessures zijn oorzaken waardoor knieartrose ontstaat. Een gonartrose wordt mogelijk ook door gewrichtsblessures en botbreuken veroorzaakt. Daarnaast kan een bestaande jicht ongunstig uitpakken, want dan zetten zich urinezuurkristallen af in de gewrichten. Is het kniegewricht door deze afzettingsprocessen getroffen, dan raakt het kraakbeenweefsel beschadigd. Mogelijk gevolg: een artrose in de knie.

De ziekte is weliswaar niet erfelijk, maar in een enkel geval wordt de aanleg om artrose te ontwikkelen wel doorgegeven. Zijn de oorzaken van de knieartrose niet aanwijsbaar, dan spreekt men van primaire artrose. Bij de secundaire artrose ontstaat de slijtage door externe factoren.

Stadia van gonartrose herkennen

Gonartrose ontwikkelt zich sluipend. In sommige gevallen verloopt ze aanvankelijk zonder symptomen, ook al is de kraakbeenschade op de röntgenfoto al te zien. Stijve knieën na het zitten of na andere lange rustperiodes kunnen eerste tekenen van de artrose in de knie zijn. Na een paar stappen of minuten ebt deze startpijn langzaam weg en is het kniegewricht weer volledig beweeglijk. Ook knakkende of knerpende knieën kunnen een eerste aanwijzing voor een beginnende artrose zijn.

Schematische weergave van het kniegewricht bij artrose van de knie, inclusief de vier artrosestadia.

In latere stadia van de ziekte neemt de pijn gestaag toe. Ze treedt bovendien vaker op. Vooral bij sportieve belasting of bij het traplopen voelen betrokkenen de pijn in de knie intenser. In het verdere verloop doen de knieën al pijn bij lichte bewegingen in het dagelijks leven en uiteindelijk ook tijdens de rustpauzes en bij het slapen. Is het kraakbeen al zo ver beschadigd dat het dijbeen en het onderbeenbot direct over elkaar wrijven, dan kunnen er uiterst pijnlijke ontstekingen in het gewricht ontstaan. Aanwijzingen daarvoor zijn een gezwollen kniegewricht en roodgekleurde huid, die bovendien warm of heet aanvoelt.

In een vergevorderd stadium van de knieartrose komt het tot sterke bewegingsbeperkingen en pijn, waardoor de meeste betrokkenen hun knie zo weinig mogelijk belasten. Het gebrek aan beweging leidt echter ertoe dat het kraakbeen minder doorbloed wordt en dus, door het tekort aan voedingsstoffen, nog sterker beschadigd raakt. In bijzonder uitgesproken gevallen kan de knie stijf worden. Het voortschrijden van de gonartrose gaat bovendien niet alleen gepaard met pijn en beperkingen in de beweeglijkheid. Gonartrose kan soms ook reden zijn voor arbeidsongeschiktheid of leiden tot vervroegd pensioen.

Kniepijn: met welke symptomen naar de arts?

Treedt de kniepijn regelmatig op, dan is het verstandig om een orthopeed te raadplegen. De arts informeert naar de aard van de klachten en het tijdstip waarop ze optreden. Daarnaast zijn eerdere knieblessures en onderliggende aandoeningen belangrijke informatie voor de arts. De arts onderzoekt het kniegewricht met behulp van verschillende tests. Daarbij beoordeelt hij de beweeglijkheid en de functie van het kniegewricht.

Een betrouwbare diagnose is echter alleen mogelijk wanneer röntgenfoto's de gevorderde kraakbeenslijtage laten zien. Een duidelijke aanwijzing daarvoor is een versmalde gewrichtsspleet. Minder duidelijk te herkennen zijn kraakbeenblessures, bijvoorbeeld na een sportongeluk, waardoor hier een magnetische resonantietomografie (MRI) zinvol is.

Zelftest: heb ik gonartrose?

Met onze gonartrose-zelftest kun je je pijn in de knie beter inschatten en je persoonlijke artroserisico bepalen. Voor een betrouwbare diagnose volgt daarna het bezoek aan de arts.

Test je artroserisico ›

Diagnose gonartrose: en nu?

Heeft de arts vastgesteld dat het kraakbeen al beschadigd is, dan kan dat niet ongedaan worden gemaakt. Maar er zijn veel verschillende maatregelen om de pijn te verlichten en het voortschrijden van de ziekte te vertragen. Onze kniebandages en knieorthesen helpen om het gewricht bij belasting te ontlasten, te stabiliseren en te mobiliseren. Fysiotherapie en therapeutische training zijn geschikt om de spieren te versterken en zo het gewricht minder te hoeven belasten. Indien nodig schrijft de arts ontstekingsremmende en pijnstillende medicijnen voor. De vorm en het verloop van de ziekte kunnen zo positief worden beïnvloed, zodat beweeglijkheid en levensvreugde terugkeren.

De afbeelding toont een oudere man die aan de kust staat en van het uitzicht geniet. Aan zijn knie heeft hij een GenuTrain bandage om door artrose veroorzaakte pijn te verlichten.

Of je de diagnose knieartrose nu net hebt gekregen of al langer van de aandoening weet: in ons adviesportaal vind je behandelmogelijkheden, patiëntenverhalen en informatie over onze producten. Wij helpen je om het passende hulpmiddel te vinden en je pijn onder controle te krijgen.

Haal tips voor de behandeling