Kniepijn
Kruisbandscheur
Oorzaken en behandelmogelijkheden van een kruisbandruptuur
Kruisbandscheuren ontstaan meestal door ongevallen bij sport, maar kunnen ook in het dagelijks leven gebeuren. Vaak veroorzaken al abrupte richtingsveranderingen in de beweging, waarbij de knie verdraait, een scheur van de kruisband. De symptomen van een kruisbandruptuur zijn pijn, zwellingen en een functionele instabiliteit van het kniegewricht. Afhankelijk van welke van de twee kruisbanden gescheurd is en of er nog andere blessures in het kniegewricht zijn, verschilt de behandeling. Meestal wordt echter geopereerd.
Kruisbandscheur: inhoudsopgave
Oorzaken van een kruisbandscheur
In elk kniegewricht zijn er twee kruisbanden, de voorste en de achterste kruisband. Ze verbinden het dijbeen met het scheenbeen. Bij een zogenaamde kruisbandscheur (artsen spreken ook van een 'kruisbandruptuur') is een van de kruisbanden in de knie onvolledig of helemaal gescheurd. Door een val of een ongeval kunnen natuurlijk ook beide banden scheuren. De meest voorkomende oorzaken zijn verkeers- en sportongevallen. Zo scheurt de voorste kruisband vaak bij abrupte rembewegingen waarbij de knie gebogen is, zich in een lichte X-beenstand bevindt en tegelijk naar buiten wordt gedraaid (valgusstress). Dit soort blessures komt bijzonder vaak voor bij het skiën en bij voetbal en bij andere bal- of racketsporten met snelle richtingsveranderingen.
Een scheur van de achterste kruisband komt veel zeldzamer voor dan een scheur van de voorste.
De achterste kruisband scheurt daarentegen eerder door externe krachtinwerking, bijvoorbeeld als de knie in gebogen stand tegen een tegenstander of bij een verkeersongeval tegen de auto wordt gedrukt, bijvoorbeeld het dashboard. Door deze beweging rekt de achterste kruisband te ver uit en kan inscheuren. Meestal worden daarbij ook andere structuren van het kniegewricht beschadigd: een veel voorkomende combinatieblessure is de zogenaamde "Unhappy Triad".
Typische symptomen bij een kruisbandscheur
Op het moment dat een kruisband scheurt, is een duidelijke knak te horen. De knie zwelt daarna heel snel op en doet hevig pijn. De pijn neemt weliswaar na korte tijd wat af, maar bij hernieuwde belasting versterkt die meestal weer. Bij een poging om te lopen is de knie instabiel en knikt opzij weg. Het been kan noch gestrekt, noch gebogen worden. Daarnaast kan zich een bloeduitstorting vormen, die soms ook later optreedt.
Wat te doen bij een vermoeden van een kruisbandscheur?
De eerste maatregelen na een scheur zijn het hoog leggen van het been, het aanleggen van een drukverband en het koelen van het pijnlijke gebied.
Ondanks de genoemde symptomen wordt hij niet altijd meteen opgemerkt: de wankele en instabiele gang valt echter uiterlijk op door het wegknikken van het kniegewricht.
Daarnaast zijn er patiënten, de zogenaamde "copers", die ondanks de kruisbandscheur een functioneel stabiel kniegewricht hebben. Zij kunnen het structurele tekort compenseren door de omliggende, goed getrainde spieren. De zogenaamde "noncopers" lukt deze compensatie niet en hebben door de kruisbandscheur een functioneel instabiel kniegewricht.
Diagnose: kruisbandscheur
De diagnose wordt gesteld op basis van de geschilderde klachten en verschillende lichamelijke onderzoeken. Met behulp van de zogenaamde "schuifladetest" kan de arts bijvoorbeeld achterhalen of de voorste kruisband of de achterste kruisband betroffen is: laat het scheenbeen zich bij een gebogen kniegewricht als een schuiflade tot voorbij een bepaalde mate naar voren trekken, dan is de voorste kruisband gescheurd (voorste schuiflade-teken). De achterste kruisband is gescheurd als het scheenbeen zich naar achteren laat verschuiven (achterste schuiflade-teken).
Om de diagnose te bevestigen en verdere beschadigingen van het kniegewricht uit te sluiten, zijn röntgenopnames en een magnetische resonantietomografie (MRI) geschikt. In zeldzame gevallen wordt een kijkoperatie van het kniegewricht (artroscopie) voor de pure diagnosestelling uitgevoerd. Die wordt meestal als ondersteunende behandelmogelijkheid tijdens een operatie overwogen, bijvoorbeeld bij de vervanging van een gescheurde kruisband.
De kruisbandscheur in de behandeling
De behandeling heeft de pijnverlichting, de stabilisatie van het kniegewricht en het herstel van het prestatievermogen tot doel. De keuze van de behandelmethode richt zich naar de mate van de blessure en de sportieve activiteit. Gerichte spieropbouw kan bij een achterste kruisbandscheur en bij geringe sportieve activiteit al voldoende zijn om het kniegewricht te stabiliseren. Voor de ontlasting en stabilisatie van het kniegewricht kunnen tijdens deze periode speciale kniespalken (ortheses) worden gedragen.
Een operatie wordt in de regel uitgevoerd bij een scheur van de voorste kruisband en bij sportief zeer actieve patiënten. De kruisbandoperatie vindt gewoonlijk ongeveer vier tot zes weken na het ongeval plaats. Omdat het hechten van de gescheurde kruisband vaak niet bijzonder kansrijk is, wordt die vervangen door een deel van de pees afkomstig uit de hamstrings (pees van de musculus semitendinosus), de patellapees of een kunstmatig implantaat, tussen knieschijf en scheenbeen (patellapees). Bij ongeveer 60% van de kruisbandscheuren treden er bovendien meniscusbeschadigingen op, die meestal tijdens een operatie samen met de kruisbandplastiek worden gehecht.
Na de operatie volgt door fysiotherapie en bewegingsbehandeling een gerichte opbouw van de dijspieren. De knie zou ongeveer zes tot twaalf weken lang niet volledig belast moeten worden. Daarbij kan een speciale knie-orthese het gewricht ondersteunen.
Stabilisatie van het kniegewricht na een kruisbandscheur
Na een kruisbandoperatie kan het kniegewricht functioneel nog erg instabiel zijn. Bij aanhoudende kniepijn en na operaties aan de knie kunnen hulpmiddelen zoals ortheses het gewricht stabiliseren en daardoor bijdragen aan het genezingsproces.
SecuTec Genu is een hardframe-orthese die het kniegewricht volgens het 4-punts-principe stabiliseert. Ze laat zich individueel aanpassen en is gemaakt van licht en stabiel materiaal. Comfortabele polstering en een optimale pasvorm zorgen bovendien voor een veilige houvast aan het been. Het aanleggen van de SecuTec Genu is eenvoudig en doet geen pijn: de knie-orthese wordt simpelweg van voren aan het been gelegd, waardoor sterk buigen van de knie bij het aanleggen overbodig wordt. Om weer veilig en beweeglijk in het dagelijks leven terug te keren, biedt de SecuTec Genu optimaal comfort bij de beste functionaliteit.
Maak kennis met onze SecuTec® Genu Flex
De knie-orthese SecuTec Genu Flex, voor betrouwbare bescherming na knieblessures.
- stabiliseert de knie
- licht en comfortabel
- individuele pasvorm
Bij conservatieve behandeling of voor patiënten met een hoge eis aan beweeglijkheid (bijv. bij de terugkeer naar de sport) is de SofTec Genu een knie-orthese die de voordelen van activerende braces en stabiliserende ortheses verenigt. "Intelligente", zijdelingse scharnieren worden op de persoonlijke draaias van de knie ingesteld en bieden een optimale geleiding. De belasting op het gewricht wordt geminimaliseerd en de pijn wordt verlicht. Daarom is de orthese ook bij topsporters een gewaardeerde ondersteuning voor een snel herstel en de deelname aan hun sport.
Maak kennis met onze SofTec® Genu
SofTec Genu is een knie-orthese voor de actieve en passieve stabilisatie van het kniegewricht. Lees nu meer over de voordelen en werking.
Dit zou je ook kunnen interesseren
Weer actief na complexe knie-operatie
Lees hoe Katrin zich na haar skiongeval weer terugvecht en de SofTec Genu haar daarbij ondersteunt.
Knie-oefeningen
Een stabiele knie is belangrijk. Met deze zes praktische knie-oefeningen kun je je knie trainen, versterken en op de lange termijn stabiliseren.
Kniepijn
Of het nu bij het lopen of traplopen is, eerder aan de buitenkant of binnen aan de knie: ontdek waar je kniepijn vandaan komt, en wat je ertegen kunt doen.